Karol Skarżyński

    KAROL SKARŻYŃSKI urodził się 6 stycznia 1873 roku w Kurlandzkiej Lipawie (obecnie Liepāja, Estonia) w rodzinie urzędniczej o żywych tradycjach muzycznych. Matka była pianistką i śpiewaczką, starsza siostra Kazimiera śpiewaczką, solistką Operetki Wileńskiej, a brat zawodowym flecistą. Karol początkowo uczył się gry na skrzypcach i na flecie, jednak oczarowany grą Aleksandra Wierzbiłłowicza postanowił zostać wiolonczelistą. Miał wtedy lat szesnaście. W 1891 r., po zdaniu matury, rozpoczął studia w Konserwatorium Warszawskim. Gry na wiolonczeli uczył się u Aleksandra Cinka, zaś harmonii, kontrapunktu, kompozycji oraz instrumentacji u Gustawa Roguskiego i Zygmunta Noskowskiego. Nieprzeciętne zdolności i pilna praca szybko przyniosły efekty. Skrzypek prof. Stanisław Barcewicz zaangażował go, jeszcze jako studenta, do wspólnych występów w kwartecie smyczkowym. Będąc muzykiem orkiestry Teatru Wielkiego w Warszawie, Skarżyński współpracował ze starszym od siebie o 28 lat koncertmistrzem grupy wiolonczel Bolesławem Moniuszką, który był dlań przyjacielem i ogromnym autorytetem. Dzięki mecenatowi zamożnego lekarza warszawskiego i pomocy rodzeństwa mógł uzupełnić studia za granicą – najpierw przez rok w Petersburgu u Aleksandra Wierzbiłłowicza, a potem w Lipsku u największego w owych czasach wiolonczelisty - Juliusa Klengla. Konserwatorium w Lipsku ukończył z odznaczeniem, a rekomendacja pedagoga otworzyła Skarżyńskiemu drzwi wielu sal koncertowych. Po ukończeniu studiów zaproponowano mu intratną pracę w Australii, jednak za namową Noskowskiego postanowił pozostać w kraju i objąć stanowisko profesora Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie. Na potrzeby tej uczelni stworzył doskonały program nauczania gry na wiolonczeli, który do dziś nic nie stracił pod względem wartości dydaktycznych. Na krakowskiej uczelni pracował w latach 1899 – 1929, był jednocześnie koncertmistrzem w Operze Krakowskiej. Jubileusz 25-lecia działalności artystycznej Karola Skarżyńskiego odbył się 6 XII 1925 roku w Sali Teatru Słowackiego w Krakowie. Wykonał wówczas Wariacje Rococo Czajkowskiego i był to jego ostatni publiczny występ. Artysta stopniowo wycofywał się z życia muzycznego ze względu na postępującą utratę słuchu. Z konieczności, w wieku 57 lat, przeszedł na emeryturę. Przeniósł się na wieś, gdzie na malutkim skrawku ziemi gospodarzyły żona i córka. W 1950 roku spotkała go tragedia, spłonął doszczętnie jego dom, a wraz z nim cały dobytek i liczne pamiątki związane z karierą artystyczną. Zmarł 9 marca 1957 roku w Postękalicach pod Piotrkowem Trybunalskim.

                                                                                                                                                                                                Krzysztof Sperski