Emil Młynarski

    EMIL MŁYNARSKI, jedna z najważniejszych postaci świata muzycznego przełomu XIX i XX wieku, urodził się w 1870 r. w miejscowości Kibarty na Suwalszczyźnie. Ukończył Konserwatorium Petersburskie w klasie skrzypiec Leopolda Auera. Studiował także kompozycję u Anatola Liadowa i instrumentację u Mikołaja Rimskiego-Korsakowa. Po uzyskaniu dyplomu został zaangażowany do Kwartetu Cesarskiego oraz do orkiestry symfonicznej Antoniego Rubinsteina. Wkrótce rozpoczął występy jako solista na estradach Europy. W 1893 r. otrzymał stanowisko profesora klasy skrzypiec i dyrygenta orkiestry uczniowskiej w Konserwatorium w Odessie. Poznał tam i otoczył opieką przyszłych znakomitych muzyków - Ely'ego i Pawła Kochańskich. W 1898 r. zdobył jedną z pięciu głównych nagród na Konkursie kompozytorskim im. I. J. Paderewskiego za I koncert skrzypcowy op. 11. Poprowadzenie spektaklu Carmen w warszawskim Teatrze Wielkim w zastępstwie Cesare Trombiniego było punktem zwrotnym na muzycznej drodze Młynarskiego. Po sukcesie przedstawienia objął on stanowisko kapelmistrza, a następnie dyrektora muzycznego Teatru. Aktywnie uczestniczył w założeniu warszawskiej Filharmonii. Był jej dyrektorem i pierwszym dyrygentem w latach 1900-1905. Przez kilka lat występował z powodzeniem jako dyrygent na estradach Europy. W latach 1910-1916 piastował stanowisko dyrektora Scottish Choral and Orchestral Union w Glasgow. W 1918 r. Młynarski powrócił do Warszawy i wznowił współpracę z Filharmonią. Rok później został mianowany dyrektorem Konserwatorium Warszawskiego, a także dyrektorem Opery Warszawskiej, którą kierował do roku 1929. Dwa następne lata Młynarski spędził w Filadelfii, gdzie zajmował stanowisko dziekana Wydziału Orkiestrowego i Operowego Curtis Institute of Music oraz dyrektora Opery Filadelfijskiej. W 1931 r. powrócił do Polski. Zmarł w Warszawie w roku 1935.
    Twórczość kompozytorska, traktowana przez Młynarskiego dość marginalnie, obejmuje utwory skrzypcowe, fortepianowe, pieśni na głos i fortepian, symfonię Polonia i operę komiczną Noc letnia. Spośród dwóch koncertów skrzypcowych większą popularność zdobył dedykowany skrzypkowi Pawłowi Kochańskiemu II Koncert D-dur op. 16. I Koncert d-moll op. 11 został niedawno odnaleziony i wykonany po raz pierwszy po 113 latach od powstania. Miało to miejsce 20 stycznia 2011 r. w Studiu im. Lutosławskiego w Warszawie. Wykonawcami byli Piotr Pławner i Polska Orkiestra Radiowa, którą poprowadził Kasper Zehnder.
    Największą popularność zdobyły drobne utwory skrzypcowe Młynarskiego wydane w Berlinie w latach 1892-1895. Są to Trois Morceaux op. 4, Trois Pièces (Rêverie, Musette i Souvenir) op.6, dwa Mazury op. 7 oraz Melodie - autorska transkrypcja pieśni Schlaf ein.

Magdalena Szczepanowska